Naar de rand van de wereld bestellen

naar-de-rand-van-de-wereld
Je kan Naar de rand van de wereld kopen bij een boekwinkel in jouw buurt. Je kan hem ook online bestellen. Als je deze link gebruikt, krijg ik een paar procent van de verkoopprijs (voor jou maakt het geen verschil: boeken hebben vaste prijzen in Nederland).

j j j

Gouden Lijst 2018

In juni schreef Ted van Lieshout dat hij samen met Hans Hagen de Gouden Lijst weer zelf gingen uitreiken omdat de CPNB ermee stopte. De geschiedenis herhaalt zich, want tien jaar geleden was de Gouden Lijst een protest tegen het verdwijnen van de Gouden Zoen. Volgens het CPNB sorteert de prijs te weinig effect. Het kan best zijn dat er efficiëntere manieren zijn om boeken te promoten, maar een prijs heeft naar mijn idee ook een ander doel: aandacht voor de makers van bijzondere boeken. Ook als er maar weinig aandacht aan besteed wordt, ook als er geen hoog prijzenbedrag is, is een prijs geweldig om te krijgen. Misschien wel ómdat er niet veel aandacht is voor boeken voor lezers tussen de 12 en 15. Hartelijk gefeliciteerd genomineerden!

Lees meer over de prijs en de genomineerden op het weblog van Ted van Lieshout

 

j j j

Is het erg dat dieren uitsterven?

natuur zonder bas haring

Natuurgebied zonder Bas Haring, foto Pexels.com

Steeds meer diersoorten worden bedreigd met uitsterven of komen niet meer in het wild voor. Is dat erg? 14 juni stond in Trouw een artikel en daarin kwam ook Bas Haring aan het woord. “Op een frisse en toegankelijke manier probeer ik wetenschap en filosofie zo uit te leggen dat ‘t begrijpbaar wordt voor jan en alleman” zegt op zijn website. Volgens Bas is het geen ramp dat sommige soorten uitsterven: “Sommige diersoorten vinden wij waardevol of hebben wij nodig, andere niet”.

Mijn eerste reactie was: hoe kan iemand die kan nadenken zulke dingen zeggen? Hoe kan je praten over nut of waarde van dieren en planten? Wie bepaalt dat nut? En als je over nut praat; wat is dan het nut van mensen, van de hele aarde? Ik onderdrukte de neiging om direct een ingezonden brief te sturen. Misschien was hij niet goed geciteerd, misschien was het een diepe filosofische gedachte en is het niet de taak van een filosoof om juist op een andere manier naar dingen te kijken?

Nadat ik had gegoogeld (bas haring uitsterven soorten : 6680 resultaten) kwam de teleurstelling. Bas Haring is niet alleen filosoof maar ook bijzonder hoogleraar “publiek begrip van wetenschap” aan de Universiteit Leiden. Mijn idee bij wetenschap is toch dat een wetenschapper openstaat om zijn mening te veranderen als hij nieuwe informatie krijgt.

De mening dat het uitsterven van heel veel soorten niet zo erg is, heeft Bas al langer; hij heeft er zelfs een boek over geschreven en al in reacties op het boek dat in 2011 uitkwam, werden door verschillende wetenschappers argumenten genoemd waarom dat uitsterven wél een probleem was. Door het tempo waarin het op het moment gebeurt, door de functie die verschillende soorten in ecosystemen hebben waardoor de gevolgen onverwacht groot kunnen zijn. Omdat een systeem met daarin verschillende soorten met eenzelfde functie minder gevoelig is voor veranderingen (de verzekeringshypothese). En dat het uitsterven van soorten een symptoom is van een groter probleem: dat mensen op een onverstandige manier met hun omgeving omgaan en dat ze daar zelf vroeg of laat ook zelf heel veel last van gaan ondervinden. En ondanks al die argumenten -wetenschappelijk onderbouwde feiten, geen meningen- blijft Bas zijn stelling herhalen. Ik kan daarvoor maar een reden bedenken. Bas is naast filosoof en buitengewoon hoogleraar ook in te huren als spreker. En een spreker heeft publiciteit nodig. Om die publiciteit te krijgen herhaalt hij sinds 2011 zijn controversiële en inmiddels iets minder frisse en toegankelijke mening en blijft hij alle redelijke tegenargumenten negeren. Dat is weinig filosofisch en nog minder wetenschappelijk. Dat is vooral zakelijk. Zakelijk en jammer.

j j j

Er zijn geen slangen in Ierland

papegaaiduikers

Er zijn geen papegaaiduikers in Nederland (maar wel in Ierland). Foto van Jonatan Pie

Lang geleden hoorde ik een verhaal over een Engelsman die Ierland bezocht. Toen hij terugkwam en thuis verslag uitbracht van zijn reis, was het eerste wat hij noemde de afwezigheid van slangen. Het is waar, er zijn geen slangen in Ierland, maar dat is niet de reden dat ik het onthouden heb. Ik zie het als een goed voorbeeld van hoe je eigen achtergrond je blik bepaalt. Iemand uit Groenland (waar ook geen slangen zijn) valt het niet op dat ze er niet zijn. En ook een Ier die nooit buiten zijn land is geweest, zal zich er niet over verbazen. Pas als hij hoort dat er maar een handjevol landen zijn waar ze niet voorkomen, zal hij erover nadenken.

In mijn verhalen kies ik vaak het perspectief van een persoon. Door de ogen van die ene persoon zie je het verhaal en een gevolg daarvan is dat je als lezer niet meer weet, en ook dat je geen andere dingen opvallen dan die deze persoon opvallen. Speelde mijn verhaal in Ierland, dan was je er niet achter gekomen dat er geen slangen zijn.

Ik heb het er vaker over gehad met mijn redacteur, want het heeft nadelen om zo strikt het perspectief van een persoon te volgen; het verhaal kan er onduidelijk van worden. Wil je toch iets uitleggen (er zijn geen slangen in Ierland), dan moet je een logische oplossing kiezen. In Naar de rand van de wereld is de wereld heel anders dan die van ons, maar voor Abe, bij wie het perspectief ligt, is het de enige wereld die hij kent. Daarom is er geen reden voor hem om zich te verwonderen over de dingen die voor ons vreemd maar voor hem gewoon zijn. Om jou, als lezer toch wat houvast te geven is er het verhaal van Etta waarin ze vertelt over de wereld van Abe en hoe die ontstaan is.

Dat ik je niet alles vertel of uitleg is dus niet om het je moeilijk te maken, het is een gevolg van de keuze. Zelf vind ik de verwarring die dat misschien veroorzaakt minder erg dan dat je het idee hebt dat er geen wereld bestaat buiten de woorden van het verhaal.

 

j j j

Bas Maliepaard over Naar de rand van de wereld

In de Trouw van afgelopen zaterdag schreef Bas Maliepaard over Naar de rand van de wereld. Een geslaagd, meeslepend avonturenboek noemt hij het en daar ben ik blij mee. Leuk om te lezen dat hij overeenkomsten ziet tussen Kies mij!, Duivendrop en mijn laatste boek. Zelf ben ik me daar wel bewust van, maar dat iemand anders dat opvalt (Kies mij! kwam 13 jaar geleden uit) vind ik bijzonder.

Lees de recensie in Trouw

j j j

Een wereld zonder mensen

Er zijn mensen die denken dat de wereld beter af is zonder mensen (zoals The Voluntary Human Extinction Movement). Zelf vind ik dat niet (ik ben ook maar een mens) maar ik denk niet dat je kan ontkennen dat wij als soort wel erg aanwezig zijn. Dat mensen doen alsof de hele wereld aan ze toebehoort en dat ze bij beslissingen de belangen van dieren nauwelijks meenemen. Een muur tussen twee landen, een dam in een rivier, dijken, polders, hekken of molens, ze kunnen voor ons heel nuttig zijn, maar ze hebben nogal wat bijkomende gevolgen. Een beetje meer evenwicht zou mooi zijn, maar ik ben bang dat mensen als soort niet verstandig of empatisch genoeg zijn om dat voor elkaar te krijgen. Ik denk dat daarom veel verhalen die hierover gaan, beginnen met een ramp. Een oorlog, een buitenaardse aanval of een ziekte, iets wat de bestaande wereld uit evenwicht brengt (in Naar de Rand van de Wereld de Crisis).

In De Wereld Zonder Ons beschrijft Alan Weisman wat er zou gebeuren als alle mensen van de ene op de andere dag zouden verdwijnen. Hoe er een nieuw evenwicht zou ontstaan en hoe lang het zou duren voor de laatste sporen van de mens uitgewist zouden zijn. Het is een bijzonder, en op een vreemde manier bevredigend, boek. De wereld mag dan gewoon doordraaien zonder de noordelijke witte neushoorn, de stellerszeekoe of de dodo, uiteindelijk kan ze ook heel goed zonder ons.

De foto van Carl Montgomery is gemaakt in Prypiat, een stad die helemaal ontruimd is na de kernramp in 1986 in Tjernobyl.

 

 

j j j

Overleven is zo gemakkelijk nog niet

In Naar de Rand van de Wereld gaan vijf kinderen op reis. Ze moeten overleven in de natuur en dat valt niet mee. Het is verbazingwekkend moeilijk om genoeg water en voedsel te vinden als je niet heel goed getraind bent. En zelfs als je dat wel bent, is het een dagtaak om in leven te blijven. Ed Stafford was militair en is avonturier. Hij liep van het einde tot het begin van de Amazone (en dat is bijna 7000 kilometer door het oerwoud) en lijkt me niet iemand die gemakkelijk kapot te krijgen is. In het tv-programma Naked & Marooned laat hij zich, net als Alexander Selkirk (op wie Robinson Crusoe is gebaseerd) of Leendert Hasenbosch, een 18e eeuwse Nederlandse zeeman die voor straf op Ascension achtergelaten werd, zonder spullen op een onbewoond eiland afzetten. In het programma zie je Ed ploeteren. Zonder goed gereedschap kost het dagen om een afdak te bouwen om onder te slapen. Er is tekort water of juist teveel en hij moet echt van alles eten om genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen. Met een lege maag neemt zelfs hij domme beslissingen.

Ik denk niet dat ik in het wild lang zou overleven. In Nederland zijn misschien weinig wilde dieren en aan water is meestal wel te komen, maar zonder survival-kennis weet je niet welke planten je kan eten, en welke je beter kan laten staan. Zonder gereedschap vang je geen vis of vogel of konijn, als je al weet hoe dat moet. Bijzonder, als je erbij stilstaat dat alle wilde dieren dat wel kunnen.

 

 

j j j

Naar de Rand van de Wereld

Eind mei komt mijn nieuwe boek uit. Naar de rand van de wereld heet het.

Naar de rand van de Wereld een boek van Dirk Weber

Naar de Rand van de Wereld

Het verhaal speelt in een andere tijd, ergens in de toekomst, maar daar is niet veel van te zien want nadat er iets gebeurd is (de Crisis) is de maatschappij ingestort. En in plaats van alles opnieuw op te bouwen, hebben de mensen besloten hun omgeving anders in te richten. In de nieuwe maatschappij is iedereen gelijk, woont iedereen in kleine boerendorpen. Machines zijn verdwenen en veel kennis is verboden. Maar er is ook gelijkheid en broederschap en respect voor de natuur.

In een van die boerendorpen woont Abe. En dan worden twee dorpsgenoten van Abe, een vrouw en een jongen, betrapt op het delen van verboden kennis. Een rechter wordt gehaald en de vrouw en de jongen worden zwaar gestraft. Samen met vier andere kinderen ontvlucht Abe het dorp en gaan ze op een lange voetreis naar het zuiden. Want ergens in het zuiden is een stad waar kennis vrij is. Al snel blijkt dat het niet eenvoudig is om buiten het dorp te overleven, zeker niet als ze ook nog achtervolgd worden door de rechter.

Naar de Rand van de Wereld is een boek voor kinderen en jongeren, maar de volwassenen die het tot nu gelezen hebben vonden het ook mooi en spannend.

 

j j j